Tahkim Diye de Bir Yol Var
Suistimal Soruşturmaları

Tıpkı evliliklerin "sonsuza kadar" dileğiyle başlaması gibi, iş anlaşmaları da tarafların ortak bir hedefi gerçekleştirme ve süreci başarıyla tamamlama beklentisiyle başlar.
Ancak her ilişkinin olduğu gibi, iş ilişkilerinin de sınandığı anlar vardır.
İşe hızlı başlama isteği, taraflar arasındaki güven veya iyimserlik nedeniyle sözleşmelerde yer alan "uyuşmazlık halinde uygulanacak yöntemler" bölümü çoğu zaman yeterince önemsenmez. Oysa deneyimli bir hukukçunun yakın zamanda ifade ettiği gibi, sözleşmelerin büyük bölümü aslında potansiyel bir uyuşmazlık riski de içerir. Bu nedenle sözleşmenin nasıl başlayacağı kadar, olası bir anlaşmazlığın nasıl yönetileceği de önemlidir.
İşte taraflar arasında bir uyuşmazlık ortaya çıktığında başvurulabilecek temel yollar vardır:
- Tarafların kendi aralarında uzlaşması,
- Mahkemeye başvurulması,
- Tahkim yolunun tercih edilmesi.
Özellikle uluslararası ticari ilişkilerde tahkim, uzun yıllardır yaygın olarak kullanılan bir çözüm yöntemidir. Farklı ülkelerde faaliyet gösteren şirketler açısından, tarafsız bir değerlendirme mekanizması sunması nedeniyle sıklıkla tercih edilmektedir. Türk şirketlerinin yabancı ortaklarıyla yaşadıkları anlaşmazlıklarda uluslararası tahkim kurumlarına yönelmelerinin temel nedenlerinden biri de budur.
Günümüz iş dünyasında zaman ve kaynak yönetimi her zamankinden daha kritik hale gelmiştir. Bu nedenle tahkimin sunduğu önemli avantajlardan biri, uyuşmazlıkların çözüm sürecinde yalnızca hukuki görüşlerin değil, konuya ilişkin teknik ve finansal uzmanlıkların da sürece dahil edilebilmesidir.
Hakemler, tarafların sunduğu hukuki ve teknik değerlendirmeleri birlikte inceleyerek daha kapsamlı bir karar verme imkânına sahip olurlar. Bu durum özellikle finansal boyutu bulunan uyuşmazlıklarda büyük önem taşımaktadır.
Uyuşmazlık Danışmanlarının Rolü
Mahkemelerde belirli konuların aydınlatılması için bilirkişilere başvurulabildiği gibi, tahkim süreçlerinde de taraflar uzman danışmanlardan destek alabilmektedir.
Hukuk danışmanları hukuki argümanları oluştururken, uyuşmazlık danışmanları finansal verilerin analiz edilmesi, zarar hesaplamalarının yapılması ve teknik bulguların anlaşılır biçimde sunulması konularında katkı sağlarlar. Adli muhasebecilik ve adli bilişim alanlarındaki uzmanlıkları sayesinde büyük miktardaki veriyi anlamlandırarak karar vericilerin değerlendirmesine sunarlar.
Hakemlerin gerekli görmesi halinde görüşlerini sözlü veya yazılı olarak paylaşan bu uzmanlar, hem tarafların anlaşmaya ulaşmasına yardımcı olabilir hem de hakemlerin olayları daha net değerlendirmelerine katkı sağlayabilirler.
— — —
Neden Tahkim?
Aşağıdaki nedenler, tahkimin uluslararası iş dünyasında yaygın olarak tercih edilmesinin temel gerekçeleri arasındadır:
- Saygınlık
- Küresellik
- Tarafsızlık
- Kolay ulaşılabilirlik
- Esneklik
- Zamanlama ve maliyetlerin daha etkin yönetilebilmesi
- Öngörülebilir yönetsel maliyetler
- Gizlilik
- Ara değerlendirme imkânı
- Uygulama kolaylığı sağlayan inceleme mekanizmaları
— — —
Sonuç olarak tahkim, günümüz iş dünyasında taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde önemli ve etkin bir alternatif olmaya devam etmektedir. Özellikle uluslararası şirketlerle çalışan kurumlar için sözleşme aşamasında tahkim hükümlerinin dikkatle değerlendirilmesi, ileride ortaya çıkabilecek anlaşmazlıklarda önemli avantajlar sağlayabilir.
Ancak doğru bir tahkim maddesi kadar önemli olan bir başka unsur da süreci yönetecek ekibin seçimidir. Doğru hukuk danışmanları ve uygun uzmanlık desteğiyle yürütülen süreçler, şirketlerin haklarının etkin şekilde korunmasına ve uyuşmazlıkların daha sağlıklı yönetilmesine katkı sağlayacaktır
* Mart 2013’de KPMG Gündem dergisinde yayınlanan yazının yeniden düzenlenmiş halidir.
İlgili hizmet: Suistimal Soruşturmaları
